تنهایی در بازار خرسی: تفاوت کلیدی ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶
در سال ۲۰۲۲، وقتی کریپتو سقوط کرد، سرمایهگذاران با این واقعیت تسکین مییافتند که «همه در حال ضرر دادن هستند»؛ چرا که شاخص NASDAQ نیز ۳۰٪ ریزش کرده بود. اما در سال ۲۰۲۶، وضعیت کاملاً متفاوت است. در حالی که ارزش بازار ارزهای دیجیتال ۲ تریلیون دلار تبخیر شده، شاخصهای بورس جهانی و شرکتهای تکنولوژی در نزدیکی قلههای تاریخی خود قرار دارند.
چرا این موضوع دردناک است؟ سرمایهگذاران کریپتو اکنون خود را در یک انزوای مطلق میبینند. بیتکوین که از ۱۲۴,۰۰۰ دلار در اکتبر به ۷۰,۰۰۰ دلار رسیده (ریزش ۴۵ درصدی)، دیگر همسو با بازارهای مالی حرکت نمیکند و این موضوع، فرضیه «دارایی امن» یا «طلای دیجیتال» را به شدت زیر سوال برده است.
اهرمهای ویرانگر و دومینوی لیکوئید شدن
یکی از موتورهای محرک این سقوط، وامهای سنگین و اهرمهایی (Leverage) بود که قبل از اکتبر به اوج خود رسیده بود. در اواخر سپتامبر، حجم استقراض علیه داراییهای کریپتو به ۷۴ میلیارد دلار رسید که حتی از قله سال ۲۰۲۱ نیز فراتر رفته بود.
- شروع فاجعه: از ۱۰ اکتبر، حدود ۱۹ میلیارد دلار از پوزیشنهای اهرمی به دلیل ورود به منطقه قرمز، توسط صرافیها به صورت خودکار لیکوئید (نقد) شدند.
- بحران شرکتهای واسط: نگاهها به سمت شرکتهایی مانند Strategy Inc دوخته شده که با صدور سهام و استقراض، بیتکوین میخریدند؛ ارزش سهام این شرکت از جولای تاکنون ۷۰٪ سقوط کرده است.
تله ETFها: وقتی ناجی، قاتل میشود
در سال ۲۰۲۴، ورود ETFهای بیتکوین (مانند IBIT شرکت بلکراک) به عنوان ناجی بازار و راهی برای ورود پول هوشمند شناخته میشد. اما در زمستان ۲۰۲۶، همین ابزارها به شمشیر دولبه تبدیل شدهاند.
- خروج سرمایه: صندوق IBIT که داراییهایش به ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده بود، در ۸۰ روز معاملاتی اخیر با ۳.۵ میلیارد دلار خروج سرمایه مواجه شده است.
- تأثیر روانی: وقتی سرمایهگذاران سنتی که از طریق ETF وارد شدهاند، اولین ضررهای خود را تجربه میکنند، با سرعت بیشتری نسبت به «کریپتو-بومیها» اقدام به فروش میکنند و این موضوع فشار فروش را تشدید کرده است.
مرگ «هاله» و عصیانگری کریپتو
شاید سختترین عامل برای اندازهگیری، اما حیاتیترین آنها، تغییر «حال و هوا» (Vibe) بازار باشد. کریپتو همواره بر پایه یک جذابیت ضدسیستمی و عصیانگرایانه بنا شده بود.
سیستمی شدن، جذابیت را کشت: چارلز هاسکینسون (بنیانگذار اتریوم) به درستی اشاره کرد: «ما عملاً بخشی از سیستم شدیم. وقتی بخشی از سیستم میشوید، دیگر باحال (Cool) نیستید.» وقتی خانواده رئیسجمهور آمریکا و نهادهای مالی والاستریت تا زانو در این بازار فرو رفتهاند، دیگر خبری از آن روحیه آزادیخواهانه و شورشی نیست. کریپتو اکنون مانند یک ابزار مالی خشک و خستهکننده به نظر میرسد، اما بدون داشتن پشتوانه فیزیکی یا جریان نقدی که ابزارهای سنتی دارند.
طلا میدرخشد، بیتکوین یخ میزند
در حالی که بیتکوین با چالش هویت روبروست، طلا بار دیگر به عنوان پناهگاه اصلی در برابر تورم و تنشهای ژئوپلیتیک قد علم کرده است. بانکهای مرکزی جهان در سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ رکورد خرید طلا را شکستهاند، در حالی که خرید بیتکوین توسط آنها (مانند خرید پشیزِ ۱ میلیون دلاری بانک مرکزی چک) بیشتر شبیه به یک شوخی یا آزمایش کوچک باقی مانده است.
نتیجهگیری: آیا بهاری در راه است؟
زمستان ۲۰۲۶ ثابت کرد که کریپتو، علیرغم ادعاهایش، هنوز نتوانسته به عنوان یک دارایی بالغ و مستقل از نوسانات هیجانی عمل کند. این بار نه تنها پول، بلکه «اعتبار» و «جذابیت» این بازار در حال ذوب شدن است. تا زمانی که کریپتو نتواند دلیلی فراتر از «سفتهبازی» برای بقای خود ارائه دهد، بعید است این یخبندان به این زودیها پایان یابد.
