کشف تاریخی در قلب مصر باستان
در یکی از مهمترین پیشرفتهای باستانشناسی و ژنتیک، دانشمندان موفق شدند ژنوم کامل یک انسان از دوران مصر باستان را برای نخستینبار رمزگشایی کنند. این مرد که حدود ۴۵۰۰ سال پیش میزیسته، اکنون به اولین فرد مصری باستانی تبدیل شده که تمام DNA او با جزئیات تحلیل شده است.
محل کشف اسکلت و شرایط استثنایی آن
در سال ۱۹۰۲، باستانشناسان در منطقهٔ نوایرات، ۲۶۵ کیلومتری جنوب قاهره، مقبرهای سنگتراششده یافتند که درون آن، یک ظرف سفالی مهرومومشده حاوی اسکلت مردی میانسال قرار داشت. این روش تدفین استثنایی، به طرز قابلتوجهی شرایطی ایدهآل برای حفظ DNA در اقلیم گرم و خشک مصر فراهم کرده بود.
نگهداری اسکلت در موزه:
پس از کشف، اسکلت به مؤسسهی باستانشناسی لیورپول اهدا شد و بعدها به موزهی جهانی لیورپول منتقل شد. این اسکلت از معدود بقایای انسانی بود که از بمبارانهای جنگ جهانی دوم جان سالم بهدر برد.
رمزگشایی ژنوم: فناوری، دندان و گذشتهای زنده
استفاده از دندان برای استخراج DNA:
با پیشرفت فناوریهای تعیین توالی ژنتیکی و استفاده از دندان بهعنوان منبع اصلی، دانشمندان توانستند ژنوم کامل این مرد را بخوانند. این موفقیت نقطهعطفی در مطالعات ژنتیک تاریخی مصر بهشمار میآید.
یافتههای ژنتیکی: پوست تیره، چشم و موی قهوهای
تحلیل DNA نشان داد که این مرد دارای پوست تیره و موها و چشمان قهوهای بوده است. اجداد او عمدتاً به نوسنگی شمال آفریقا بازمیگردند، اما حدود ۲۰ درصد از ژنهایش نیز از منطقه هلال حاصلخیز (خاورمیانه کنونی) منشأ گرفته است. این تطابق ژنتیکی با شواهد باستانشناسی ارتباطات تجاری مصر و خاورمیانه را تأیید میکند.
تحلیل استخوانها: شواهدی از شغل و سبک زندگی
بررسی اسکلت نشان داد که این مرد اغلب در حالت نشسته، با پاهای کشیده و سر خمشده روی زمین سخت کار میکرده است. آثار ساییدگی خاصی روی پای راست او نیز دیده شد که نشانهای از استفاده مداوم بوده است.
احتمالاً سفالگر یا صنعتگر بوده است:
با توجه به فرسایش استخوانی، دانشمندان احتمال میدهند که این فرد سفالگر بوده است؛ شغلی که در آن یک پا ثابت روی زمین قرار میگیرد و پای دیگر چرخ سفالگری را به حرکت درمیآورد. البته، احتمال دارد به فعالیتهایی همچون بافتن سبد نیز مشغول بوده باشد.
راز تدفین اشرافی برای یک کارگر؟
با وجود شواهدی که نشان میدهد این مرد از طبقه کارگر بوده، تدفین او در مقبرهای سنگتراشیشده و درون یک ظرف سفالی، از نوعی شأن اجتماعی بالا حکایت دارد. شاید مهارت بینظیر او در سفالگری یا ارتباط با شخصیتی مهم، باعث چنین تدفینی شده باشد.
آینده پژوهش: ترسیم تاریخ ژنتیکی مصر
دکتر اسکوگلوند، از اعضای تیم تحقیق، اعلام کرد که این کشف راه را برای بررسی بیشتر اسکلتهای مصری در موزههای بریتانیا باز میکند. هدف آنها، تشکیل یک پایگاه جامع ژنتیکی از مصریان باستان است تا درک دقیقتری از تاریخ و مهاجرتهای ژنتیکی فراهم شود.
جمعبندی
کشف و رمزگشایی ژنوم کامل این مرد مصری ۴۵۰۰ ساله، نهتنها نگاهی دقیقتر به زندگی فردی در عصر اهرام میدهد، بلکه پنجرهای تازه به سوی فهم ریشههای ژنتیکی و فرهنگی مصر باستان میگشاید. این پیشرفت علمی ممکن است به بازنویسی تاریخ ژنتیکی یکی از کهنترین تمدنهای جهان منجر شود.ممنون از اینکه با آی تی پالس همراه هستید .
